دکتر نوید ارجمند، معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه صنعتی شریف، در مصاحبهای با مدیریت روابط عمومی و ارتباطات، از اقدامات جدید دانشگاه در راستای توسعه مهارتهای شغلی، تقویت اشتغالپذیری دانشجویان و فارغالتحصیلان، حمایت از زیستبوم مهارت و آشنایی نوجوانان با فناوریهای نو و مهارتهای آینده گفت.
جناب آقای دکتر ارجمند، لطفاً درباره رویکرد جدید دانشگاه صنعتی شریف در زمینه توسعه مهارت و اشتغالپذیری توضیح دهید.
در شرایطی که شتاب فناوری، گسترش هوش مصنوعی و تغییر الگوهای اشتغال، آینده شغلی نسل جوان را با تحولات جدی روبهرو کرده است، دانشگاهها بیش از گذشته در برابر توسعه مهارت و توانمندسازی سرمایه انسانی مسئولیت دارند.
دانشگاه صنعتی شریف نیز با استفاده از ظرفیت علمی و آموزشی خود، مجموعهای از اقدامات را برای آشنایی نوجوانان با فناوریهای نو، تقویت مهارتهای شغلی دانشجویان و حمایت از زیستبوم اشتغالپذیری در کشور دنبال میکند.
ما بر این باوریم که دانشگاه نباید مأموریت خود را صرفاً به مخاطب و آموزشهای سنتی محدود کند. دانشگاه باید بتواند سرمایه انسانی ارزشمند کشور را برای مواجهه با مسائل واقعی جامعه، محیط کار و تحولات فناوری رو به آینده تربیت و آماده کند.
آیا در این رابطه اقدام عملی تاکنون توسط دانشگاه انجام شده است؟
بله. در این راستا تاکنون دو اقدام ویژه و مکمل صورت گرفته است که دو گروه اصلی را هدف قرار میدهد.
مسیر نخست، دانشجویان، فارغالتحصیلان، دانشگاهها، کسبوکارها و استارتاپهای فعال در حوزه منابع انسانی و اشتغالپذیری را هدف قرار داده است. این مسیر بر توسعه مهارتهای نرم و توانمندیهای شغلی دانشجویان، ساختاردهی خدمات شغلی دانشگاهها و حمایت از کسبوکارهایی تمرکز دارد که در زمینه مهارتافزایی و تسهیل اشتغال فعالیت میکنند.
مسیر دوم نیز بر نوجوانان تمرکز دارد و در چارچوب همکاری با طرح بیمه مهارت و اشتغال بیمه آسیا، به موضوع مهم آشنا کردن نسل آینده با فناوری و مهارتهای نو میپردازد.
این دو مسیر در عین تفاوت، مکمل یکدیگرند؛ زیرا توسعه سرمایه انسانی باید از دوره نوجوانی آغاز شود و در دوران دانشجویی، ورود به بازار کار و فعالیت حرفهای نیز ادامه پیدا کند.
اگر ممکن است این دو طرح را بیشتر معرفی بفرمایید.
1) توسعه اشتغالپذیری دانشجویان و حمایت از زیستبوم مهارت
دانشگاه صنعتی شریف توسعه اشتغالپذیری را مکمل آموزش تخصصی و دانشگاهی میداند و در سالهای گذشته برنامههایی را برای تقویت مهارتهای نرم و حرفهای دانشجویان و آمادهسازی آنان برای ورود مؤثر به بازار کار از جمله مدرس اشتغال شریف و کواپ (کار و آموزش پایدار) اجرا کرده است.
تحلیلهای ما نشان میدهد همه دانشجویان الزاماً قصد کارآفرینی ندارند. بخش قابلتوجهی از دانشجویان میخواهند در آینده بهعنوان کارمند، مدیر یا مهندسی مؤثر در سازمانها و شرکتها فعالیت کنند. این گروه نیز بخشی سرمایه انسانی ارزشمند کشور هستند و شایسته است که دانشگاه زیرساختها و خدمات لازم را برای توانمندسازی و هدایت شغلی آنان فراهم کند. در این راستا با الگوبرداری از تجربه بیش از ۵۰ دانشگاه برتر جهان و تلفیق آن با تجارب ارزشمند داخلی، مدل «مرکز توسعه خدمات شغلی» را طراحی کرده است. این مدل در قالب «برنامه ملی کارا» بهصورت آزمایشی و با محوریت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در ۶ دانشگاه کشور در حال اجراست و هدف آن، ساختاردهی خدمات شغلی دانشگاهها، مستندسازی عملکرد دانشجویان و ارتقای جایگاه دانشگاههای کشور در شاخصهای اشتغالپذیری است.
در ادامه این اقدامات، با مجوز هیئت امناء دانشگاه، «صندوق پژوهش و فناوری توسعه مهارتهای شغلی و سرمایه انسانی» نیز با تأمین ۷۰ درصد سرمایه از سوی بخش خصوصی تأسیس شده است. این صندوق که با حمایت ویژه معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان و صندوق نوآوری و شکوفایی تاسیس شده است، با هدف حمایت مالی و اعتباری از کسبوکارها و استارتاپهای فعال در حوزه منابع انسانی و اشتغالپذیری فعالیت میکند.
2) آموزش فناوری و مهارتهای آینده برای نوجوانان
مسیر دوم به نوجوانان و خانوادهها مربوط میشود. دانشگاه صنعتی شریف در چارچوب همکاری با طرح بیمه مهارت و اشتغال بیمه آسیا، بخشی از ظرفیت علمی و آموزشی خود را برای آشنایی نوجوانان با فناوریهای نو، یادگیری پروژهمحور، حل مسئله و مسیرهای مهارتی آینده به کار گرفته است.
این برنامه با توجه به تغییر سریع بازار کار و تأثیر فناوریهایی مانند هوش مصنوعی و اتوماسیون بر مشاغل طراحی شده است. هدف آن، تربیت متخصص کامل در دوران نوجوانی یا ارائه وعده قطعی درباره آینده شغلی نیست؛ بلکه کمک به نوجوانان برای شناخت بهتر علایق و تواناییهای خود، آشنایی با فضای فناوری و انتخاب آگاهانهتر مسیر تحصیلی و شغلی است.
در این همکاری، نقش دانشگاه صنعتی شریف علمی و آموزشی است و شامل طراحی مسیرهای یادگیری، کمک به تدوین محتوای مهارتی، نظارت بر کیفیت آموزشی، ارزیابی علمی میشود و تعهدات بیمهای، مالی، جبران خسارت و تضمین استخدام در حوزه مسئولیت حرفهای بیمه آسیا خواهد بود. گواهی پایان دوره نیز گواهی آموزشی است و به معنای مدرک دانشگاهی مقطعدار یا تضمین اشتغال نخواهد بود. شفاف بودن این مرزها برای حفظ اعتماد خانوادهها و صیانت از اعتبار علمی دانشگاه ضروری است. ضمناً شایسته است از بزرگنمایی و وعدههای قطعی پرهیز نمود زیرا نمیتوان به فردی وعده داد که صرفاً با شرکت در یک دوره، آینده شغلی او تضمین میشود. اما میتوان با آموزش معتبر، شناسایی استعدادها، تقویت مهارتهای نرم و فراهم کردن تجربه عملی، آمادگی او را برای اشتغال افزایش دهیم.
ضمن تشکر از توضیحات جنابعالی، اگر نکته دیگری باقی مانده است، بفرمایید.
این دو طرح با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری و وزارت امور اقتصادی و دارایی طراحی و عملیاتی شدهاند و قرار است در روزهای آینده، مراسم معرفی و ارائه این مجموعه اقدامات نوآورانه با حضور مسئولان مربوط برگزار شود. آنچه برای ما اهمیت دارد، ایجاد یک مسیر پیوسته برای توسعه سرمایه انسانی کشور است؛ مسیری که از آشنایی نوجوانان با فناوری و مهارت آغاز شود، در دوران دانشجویی با توسعه مهارتهای نرم و شغلی ادامه پیدا کند و پس از آن، از طریق خدمات شغلی، ارتباط با صنعت و حمایت از کسبوکارهای نوآور به اشتغالپذیری و ارزشآفرینی منجر شود.
امیدواریم با ادامه این مسیر و طراحی و اجرای مجموعهای از اقدامات مکمل، بتوانیم نقش مؤثرتری در تقویت سرمایه انسانی، کاهش شکاف مهارتی میان دانشگاه و بازار کار و آمادهسازی نسل جوان برای آینده ایفا کنیم.